Yaşanması istenmeyen iş kazalarında iş güvenliği uzmanının hukuki sorumluluğunun ne olduğu konusunda bilgi aktaralım. Hukuki olarak ceza davası kapsamında, hukuk davası kapsamında ve rücu davası kapsamında değerlendirilen sonuçlar, iş güvenliği uzmanının tedbir alma sürecinden itibaren dikkat etmesi gereken hususlardır.

Kaza oluşmaması için alınacak önlemlerde iş güvenliği uzmanının önerileri dikkate alınarak işveren vekili sorumluluğu aranmaktadır. Hem tedbir sürecinde hem de kaza gerçekleştikten sonra işveren vekilinin sorumlulukları bulunmaktadır. İSG uzmanının ise kaza yaşanmadan önce iş güvenliği önlemlerini aldırmak adına işyerlerindeki yöneticileri uyarmak, çalışanları önlemler bazında uyarmak daha sonraki tatsız vakalarda sorumluluğunu azaltan tedbirler olmaktadır.

[widgetkit id="58" name="İş Kazalarında İş Güvenliği Uzmanının Hukuki Sorumluluğu (Hukuki Durum)"]

Özellikle rücu davalarında iş güvenliği uzmanının karşılaşabileceği problemlerden biri olan tazminat durumlarını önlemek adına öncesinde, örnek vakalardaki sonuçlar incelenerek can sıkıcı durumlardan kaçınması gerekir. Bunun için de iş ve işlemlerin kağıt üzerinde kalmaması, faaliyet alanlarında bizatihi çalışılması, çalışanlarla istişare edilmesi önemlidir. Problem yaşanması muhtemel alanları teşhis etmek, önlemleri görerek almak, işverene bilgi vermek ve alınacak tedbirleri aktarmak hukuki sorumluluğu asgariye indirgemek adına gereklidir.

İş güvenliği uzmanının çalışma alanında tüm faaliyetlerini kanunlara uygun şekilde yapması, işveren ile istişare etmesi ve işyeri hekimi ile koordineli şekilde çalışması öncelikle iş kazalarını önleyecek önemde olmaktadır. İş güvenliği çalışmalarının öncelikli amacı meslek hastalıkları ile iş kazalarının önüne geçmek olduğu için, bu önem sırası atlanmadan çalışmalar sürdürülmelidir.

İş Kazasında İSG Uzmanının Yapması Gerekenler

İSG uzmanı herhangi bir iş kazasında ceza davası kapsamında bazı sorularla karşı karşıya kalabilmektedir. Öz görevlerini yerine getirmesi gereken iş güvenliği uzmanları, tedbir alacak sorumlular arasında koordinasyon görevini yerine getirmişse, bu konudaki denetimlerini gerçekleştirmişse, çalışanlara gerekli eğitimleri vermişse herhangi bir cezai işleme tabi olmamaktadır.

Bundan anlaşılması gereken iş güvenliği uzmanının tüm görevlerini yerine getirmesi gerektiğidir. İş kazası yaşanırsa adli merciler İSG uzmanının görevlerini yerine getirip getirmediğini incelemektedir.  Bu inceleme sonucunda herhangi bir suiistimal veya ihmal bulunmazsa problem de yaşanmamaktadır.

Bu tür ceza davalarında tanıkların çağrılması, Savcılığa intikal ettirilmesi, bilirkişinin incelemesi, tanıkların ifadelerinin alınması ve gerekiyorsa tutuklanmaların yapılması şeklinde bir süreç izlenmektedir.

İSG Uzmanı İş Kazası Durumunda Ne Yapmalı?

İSG uzmanı iş kazası durumunda işyerine gitmeli, kendisinden istenecek dosya ve çalışmaları hazırlama durumundadır. İş kazası yaşayan çalışana sağlık müdahalesinin acilen yapılması ve ilgili güvenlik görevlilerine bilgi verilmesi gerekir.

İş kazası durumunda çalışanla ilgili tüm belgelerin de dosya olarak hazırlanması önemlidir. İşe giriş belgesinin ve SGK kaydının bildirilmesi gerekir. Çalışanın işe başlamadan önce aldığı eğitimler ve sağlık raporu eklenmelidir.

Ayrıca iş kazası yaşayan çalışanın iş güvenliği ile ilgili aldığı eğitimlerle ilgili sertifikalar ile kişisel koruyucu donanımlarını teslim alma tutanakları da kaza sonrası iletilmelidir. Bunların hepsinin bildirilmemesi durumunda ise cezai müeyyideleri olmaktadır.

Neticede anlaşılmalıdır ki iş güvenliği uzmanlarının alınmasını tavsiye ettiği ve resmi olarak bildirdiği önlemlerin alınmaması durumu tamamen işvereni veya işveren yetkilisini ilgilendirmektedir. İşverenin kendi işyeriyle ilgili güvenlik tedbirlerini alması, can ve mal kaybını önlemek adına önemlidir. İş kazaları gibi durumlarda çalışanların mağdur olmaması adına gerekli önlemlerin alınması, sağlık müdahalelerin yapılması ve ilgili güvenlik ile sağlık görevlilerine bildirim yapılması sorumluluklar arasındadır.

İş güvenliği uzmanının görevine başladığı günden itibaren bunların farkında olması, ilgili önlemlerin alınması ve işveren ile koordineli şekilde çalışması, iş kazalarının önüne geçilmesi adına önemli adımlar olmaktadır.

Sanayide ya da patlayıcı maddeler ile alakalı sektörde çalışan kişiler en büyük risklerden birisi olan patlayıcı maddeler insanın sağlığını tehdit etmiş olduğu gibi mal güvenliği de tehlikeye atılmaktadır. Bundan dolayı sektörde patlamadan korunma metotları ile alakalı eğitimlerin anlatılması ve periyodik olarak da sivil savunma tatbikatı gibi tatbik bilgiler ile yenilenmesi gerekir. İş hayatına ilk adımını atacak olan kişinin patlamadan korunma dokümanı eğitimi alması gerekir. Koruyucu elbiseleri ve oluşabilecek risklere karşı da can güvenliğinin korunması için gerekli olan tedbirlerin alınması gerekmektedir. Özellikle de iş güvenliğinde çalışan uzman kişilerin bu konu hakkında yetkili olmaları, işyerlerindeki kişilere rehberlik edip patlamadan korunma ile alakalı bilgi verilmesi ve gerekli olan dokümanların hazırlanması gerekmektedir.

[widgetkit id="59" name="Patlamadan Korunma Metotları (Hazırlık)"]

Patlamadan Korunma Dokümanı Nedir?

İşyerlerindeki patlayıcı olan maddelerin oluşturabileceği tehlikeden korunabilmek için hazırlanmış olan patlamadan korunma dokümanı nedir bilmeyenler için çalışan kişilerin patlama sırasında alabileceği önlemleri, kendini koruyabilme yöntemlerini ve patlamayı da ilk olarak önceden önleyebilmesi için taktikleri gösteren belgeler patlamadan korunma dokümanı olarak isimlendirilmektedir.

Bu dokümanın yer aldığı işyerlerine yetkili olan şirketler tarafından ATEX ismi verilen uluslararası geçerliliğini sürdürebilen sertifika verilir. Patlayıcı olan maddelerin kullanılmış olduğu tüm işyerlerinde sertifikanın olması zorunlu bir hale getirilmiştir. Üretim zamanının sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi ve can, mal güvenliğinin sürdürülebilmesi için alınabilecek önlemler hakkında geniş olacak şekilde çalışmaların yapılması gerekmektedir. Uzmanlar tarafından verilen bu bilgilere, binadaki görevli kişilerin her birine dokümanlar hazırlanıp, sunulması gerekir.

Patlamadan Korunma Dokümanı Fiyatı

OSGB şirketinin düzenlenmesinde yardımcı olduğu gibi de patlamadan korunma dokümanı fiyatı çağımızın şartlarına göre yetkili olan firmalar tarafından belirlenmektedir. Genel olarak bir fiyat biçilmektedir. Bunun nedeniyse müşteriyle birebir iletişim kurulmasından yana olduğu için kurumun ve faaliyetlerin tanıtılıp istenilmesi ve uzmanlar ile görüşülmesi daha sağlıklı olmaktadır.

İş güvenliğinde çalışan OSGB şirketleri, iş güvenliği uzmanı, diğer sağlık personelleri ve işyeri hekimi sözleşme karşılığında İSG katip programı üstünden göreve verilir. İşyerinin yapılacağı görevlendirmenin sonrasında onaylayan görev verilen uzmandır.

Patlamadan Korunma Dokümanı Eğitimini Kimler Alabiliyor?

İşyerlerini tehlike sınıflarına göre yapılacak olan çalışmayı kimler alabilmektedir? Yasada patlamadan korunma dokümanı hazırlama eğitimine mühendislerin, iş güvenliği uzmanlarının, teknikerlerin ilgili alanda çalışan kişilerin katılacağı belirtiliyor. Bunun dışında gaz, buhar ve sis halinde yanıcı birkaç maddenin işlenmiş olduğu ya da bulunduğu yerde amirler ya da yöneticilerin eğitimleri alması gerekir. Bu kişiler eğitime katılmaları için diplomalarının fotokopisi ile beraber, oda üyelik belgesi, kimlik fotokopisi, başvuru forumları ile beraber teslim etmeleri gerekir.

Patlamadan Korunma Dokümanı Kaç Senede Bir Yenilenir?

Patlayıcı ortamların tehlikelerinden korunmak için patlamadan korunma dokümanı kaç senede bir yenilenir sorusu da sıkça sorulan sorular arasındadır. Bunun için net bir süre belirtilmese de gerekli olan açıklamalar yapılmaktadır. İşyerlerindeki ekipmanlarda ya da organizasyon işyerinde değişim, tadilat ve genişlemeler olursa eğer dokümanların yenilenmesi gerekir. Bu şekilde yapılacak olan güncelleme ile tehlike ölçülür ve buna uygun şekilde bir plan oluşturulur. Uzman kişi güncellemeyi hazırlar ve işverene sunarak çalışanlara yeni bilgiler aktarılır.

İş kazalarının istatistiksel yaklaşımlar ile incelenmesi ve bu şekilde kayıt altına alınması sonraki süreçlerde bu alanın gelişimi ile alakalı fikir oluşturması açısından son derece önemlidir. Kapsamlı olarak yapılan araştırmalarda ve zamana dayalı olarak tutulan istatistiklerde ne kadar sürede ne kadar iş kazası ile karşılaşıldığının bilinmesi, iş güvenliği alanında yapılacak yenileme çalışmalarının istikametini belirlemesi açısından gereklidir.

[widgetkit id="60" name="İş Kazaları İstatistiksel Yaklaşımlar (Olasılık, Dağılımlar)"]

Özellikle son dönemlerde teknolojinin gelişmesi ile birlikte çalışma alanlarının genişlemesi, çeşitli büyüklükte ve nitelikte farklı araç gereç ve makinelerin kullanılması, insanların karşılaştıkları risklerin artmasına neden olmuştur. Ülkemiz gibi gelişmekte olan kategoride yer alan ülkelerde, iş hayatında çalışanların karşılaştığı iş kazası ve meslek hastalıklarının sayısının yüksek olması, halen iş güvenliği alanının önemini ortaya koymaktadır.

Bu yüzden iş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak en önemli çalışmaların başında risk analizi ve risk değerlendirmesi yer almaktadır. Bu analiz ve değerlendirme sonucunda oluşturulan acil durum eylem planında iş kazaları ve olası meslek hastalıklarına karşı alınacak önleyici tedbirlerin içeriği belirlenmektedir. Özellikle kayıtlı çalışanların karşılaştıkları iş kazalarında önceden iş sağlığı ve güvenliği olarak herhangi bir önlem alınmamış olması çok daha farklı büyüklükteki sonuçlara neden olabilmektedir. Bu yüzden 2020 yılının Temmuz ayı itibariyle tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm işyerlerine iş güvenliği hizmeti alma zorunluluğu getirilmiştir.

Türkiye'de İş Kazaları İstatistikleri

2019 yılının ocak ayı verilerine göre Türkiye'de iş kazalarının istatistiksel yaklaşımı çıkartılmıştır. Bu istatistiklerin çıkarılmasında Türkiye'de çalışan kişilerin sigorta kapsamında yaptıkları faaliyetler söz konusu olmaktadır. Kayıt dışı çalışanların olduğu da düşünüldüğünde sigortasız kişilerin yaşadığı iş kazaları ile ilgili kesin bir istatistik sağlanamamaktadır.

2017 yılında yapılan incelemede yaşanılan iş kazası sonucu hayatını kaybeden sigortalı çalışan sayısı toplam 1633 kişidir. İstatistiklere göre 2017 yılı itibariyle meslek hastalığı nedeniyle hayatını kaybeden sigortalı çalışan yoktur. Sosyal Güvenlik kayıtları verilerine göre 2017 yılı itibariyle toplamda bu kadar kişinin hayatını kaybetmiş olması, iş güvenliği alanının revize edilmesi ile ilgili önemli bir fikir vermektedir.

2012 ve 2017 yılları arasındaki değişim incelendiğinde yaşanılan iş kazası sayısı ciddi oranda artış göstermiştir. Sadece bu 2 yıl baz alındığında 2012 senesinde 74.800 civarında olan iş kazası geçiren çalışan sayısı; 2017 yılında 360.000’e yaklaşmıştır. 1995 yılı ile 2017 yılı arasındaki fark göz önüne alındığında iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu yaşanılan can kaybı sayısı 1995 yılında 919 iken; 2017 yılında 1633 olarak tespit edilmiştir.

İş Kazalarının İş Kollarına Dağılımı

Ülkemizde 2018 Ocak ayı verilerine göre iş kazalarının sektörlere göre dağılımı ve can kaybı sayısı şu şekilde olmuştur. En fazla can kaybı inşaat sektöründe 587 kişi ile meydana gelmiştir. İnşaat sektörünü 233 sayısı ile taşımacılık sektörü takip etmektedir. Ticaret, büro eğitim ve güzel sanatlar sektörlerinde meydana gelen iş kazalarında can kaybı sayısı ise 162’dir.

Metal işleri sektöründe 124 can kaybı yaşanırken, madencilik sektöründe 86, genel işlerde 69, çimento, toprak ve cam sektöründe 58, konaklama ve eğlence sektöründe 47, gıda sanayisinde 41, gemi yapımı ve deniz taşımacılığı sektöründe 33, dokuma, hazır giyim ve deri sektöründe 32, avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık sektöründe 31, enerji sektöründe 30, petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç sektöründe 28, ağaç ve kağıt sektöründe 27, savunma ve güvenlik sisteminde 21, sağlık ve sosyal hizmetlerde 12, basın, yayın ve gazetecilik alanında 4, iletişim sektöründe 3, banka, finans ve sigorta sektöründe ise 2 can kaybı istatistiklere yansımıştır.

Enerji kesintilerinde en fazla kullanılan alternatif kaynaklardan biri olan jeneratörlerin düzenli olarak bakımlarının yapılması önemlidir.  Özellikle ısıtma ve soğutma amaçlı kullanılan buzdolapları ve klima gibi makinelerin herhangi bir elektrik kesintisi esnasında zarar görmemesi ve işlevlerini kaybetmemesi için, periyodik bakımları yapılmış jeneratörlerin önemi kendini daha da göstermektedir.

Elektrik enerjisinin kesilmeyen alternatifi olarak adlandırılan jeneratörlerin bakımlarının unutulmadan yapılması, herhangi bir arıza baş göstermeden yerine getirilmesi açısından mühimdir. Hayatımızın standardının azalmaması ve normal akışın sürmesi için jeneratörlerin ihtiyaç duyulduğunda hemen görevini ifa edebilmesi, sağlıklı olmasına bağlıdır. Bu da aksanlarının düzenli olarak elden geçirilmesi, fanlarının ve filtrelerinin temizlenmesi, gerekiyorsa değişimi gibi işlemlerin yapılmasıyla doğrudan ilişkilidir.

[widgetkit id="61" name="Periyodik Bakımı Yapılmayan Jeneratör Çözüm Sorunu (Çözümü)"]

Sadece konutlar için değil kalabalık gruplara hizmet veren sağlık sektörü, ulaşım sektörü, hizmet sektörü ve sanayi sektörü gibi oldukça yüksek öneme sahip yerlerde gerçekten de hayati öneme sahip olduğu görülmektedir. Düzenli bakımı yapılmış bir jeneratörün ihtiyaç anında sorun çıkarmadığı görülmektedir.

Bu nedenlerle jeneratör alımında daha sonraki periyodik bakımlarıyla ilgilenen, servis hizmeti iyi olan markaları tercih etmekte fayda vardır. Özellikle büyük işletmelerde üretimin durmaması, hastanelerde hastaların sağlık problemleri yaşamaması, ulaşımda aksaklıkların meydana gelmemesi için bakım hizmetinin üst düzeyde olması çok ama çok önemli olmaktadır.

Jeneratörlerin Periyodik Bakımının Önemi

Enerji kesintilerinde jeneratörlerin vakit kaybetmeden devreye girmesi bakımlarının yapılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Kullanım oranına göre 6 ayda bir bakımı yapılan jeneratörler olduğu gibi, 3 ay veya 1 ayda bir bakım sıklığı olan türler de bulunmaktadır. Bunun için ilgili personelin veya servisin takip etmesi gerekir. Jeneratörün bakımının iyi yapılması zamanında yapılması kadar önemlidir.

Diğer taraftan jeneratörün düzenli bakımının yapılması ömrünü de uzatmaktadır. Bütün motorlu ve fanlı makinelerin belirli bir ömrü vardır. Bu sistematik şekilde yapılan bakımlar ile uzatılabilen bir süredir. Profesyonel ve teknik olarak yapılacak bakımların bu tip makinelerin ömrünü uzattığı birçok kez görülmüştür.

Düzenli bakım sadece jeneratörün ömrünü uzatmakla kalmaz, jeneratörün bağlı olduğu, elektrik enerjisi ile çalışan birçok araç, gereç ve ekipmanın da sağlıklı şekilde hizmet üretmesini sağlar. Ayrıca bunların hizmet sunduğu insanların işlerinin görülmesi ve üretim gibi faaliyetlerin sürmesi de ekstra zararların önüne geçilmesine katkı sağlar.

Bakımı Yapılmayan Jeneratörlerde Ortaya Çıkan Problemler

Bakımı yapılmayan jeneratörlerde ortaya çıkan en büyük problem işlevini yitirmesi olmaktadır. Eskiye ve 6 ayda bir değişmeyen yağ, bir müddet sonra jeneratörün sağlıklı şekilde üretim yapmasını engeller. Bu da mekanik ömrünün azalmasına yol açar. Unutulmamalıdır ki her arıza bu mantıkla çalışan makinelerde ömrü kısaltıcı bir sonuca olumsuz katkı sağlamaktadır.

Düzenli bakımının yapılması jeneratörün gürültü yapma ihtimalini de azaltmaktadır. Fabrika çıkışından sonra bakımı yapılmayan ve elverişsiz koşullarda çalıştırılan jeneratörlerin bir müddet sonra gürültü yaptıkları, çalışırken zorlanıyor gibi bir ses çıkartmaya başladıkları görülmektedir. Bu size verilen bir SOS uyarısıdır. Bir şeylerin ihmal edilmiş olduğunun göstergesidir.

Zira bir jeneratörün sağlıklı olup olmadığına bakılırken uzmanların en fazla dikkat ettiği şeylerden biri de kolay dönüp dönmediğidir. Ayrıca jeneratörlerin sahip oldukları güç, gerilim ve akım değerlerinin de uygun olmasına dikkat edilmektedir. Kablo bağlanılan elemanların ve diğer bağlantı noktalarının zamanla gevşedikleri bilindiğinden, buraların bağlantılarının da sıklaştırılması, olası problemlerin önüne geçmek için çok önemlidir.

Uzun süreli bakımlarda yağ değişimi, yağ filtresi değişimi, yakıt filtresi değişimi, karter havalandırma filtresi değişimi gibi işlemlerin gerekliliği profesyonellerce kontrol edilmelidir. V kayışının kontrolünün sağlanması, sibop ayarlarının yapılması, enjektör ayarlarının yapılması, marş motorunun kontrol edilmesi, radyatör peteklerinin kontrolü ve soğutma suyunun seviye kontrolü yapılmalıdır